KEON na Saalfelder Sommerschule 2026 – polska perspektywa w europejskiej dyskusji o przyszłości pracy
W 2026 roku przedstawiciel Związku Zawodowego KEON uczestniczył w międzynarodowej szkole letniej Saalfelder Sommerschule w Niemczech.
W wydarzeniu spotkali się przedstawiciele organizacji związkowych z Niemiec, Polski, Czech i Rumunii, w tym reprezentanci ver.di i DGB, ČMKOS oraz Sanitas. Szkoła letnia była okazją do wymiany doświadczeń, porównania sytuacji pracowników w poszczególnych krajach oraz dyskusji o wyzwaniach, przed którymi stoi europejski ruch związkowy.
Jednym z elementów programu była całodniowa sesja przedstawiciela KEON poświęcona sytuacji w Polsce, zmianom na rynku pracy oraz wpływowi europejskich i globalnych przemian gospodarczych na pracowników.
Polska – rynek pracy i zmieniające się prawo
Sesja rozpoczęła się od przedstawienia najważniejszych zmian w polskim prawie pracy i ich znaczenia dla pracowników. Szczególną uwagę poświęcono ewolucji form zatrudnienia, uprawnieniom pracowniczym oraz wpływowi nowych regulacji na relacje między pracownikami a pracodawcami.
Jednym z poruszonych problemów było zacieranie się granic między tradycyjnym zatrudnieniem pracowniczym a innymi formami świadczenia pracy. Współczesny rynek coraz częściej wykorzystuje różne modele zatrudnienia, co rodzi pytania o poziom ochrony osób wykonujących pracę, stabilność zatrudnienia i dostęp do praw pracowniczych.
Omówiono również znaczenie zmian dotyczących stażu pracy, cyfryzacji procesów związanych z zatrudnieniem oraz przejrzystości wynagrodzeń. Z perspektywy związków zawodowych istotne jest, aby zmiany legislacyjne nie ograniczały się do dostosowywania rynku pracy do potrzeb przedsiębiorstw, lecz uwzględniały również bezpieczeństwo i interesy pracowników.
Konkurencyjność europejskiego przemysłu
Istotną część prezentacji poświęcono sytuacji europejskiego przemysłu i jego konkurencyjności na rynku globalnym.
Europejskie przedsiębiorstwa funkcjonują w warunkach rosnącej presji ze strony gospodarek pozaeuropejskich, w szczególności Chin. Konkurencja dotyczy nie tylko cen produktów, ale również kosztów energii, dostępu do surowców, technologii, inwestycji i wsparcia publicznego.
W dyskusji zwrócono uwagę na konsekwencje tych procesów dla europejskich zakładów produkcyjnych i ich pracowników. Restrukturyzacje, przenoszenie produkcji, outsourcing oraz automatyzacja zmieniają strukturę zatrudnienia i wymagania stawiane pracownikom.
Związkowa perspektywa konkurencyjności nie może ograniczać się wyłącznie do wyników finansowych przedsiębiorstw. Równie ważne są jakość miejsc pracy, stabilność zatrudnienia, poziom wynagrodzeń oraz udział pracowników w korzyściach wynikających z rozwoju gospodarczego.
Transformacja energetyczna i jej konsekwencje
Kolejnym zagadnieniem była europejska polityka energetyczna i jej wpływ na przemysł.
Koszty energii, tempo transformacji oraz dostępność stabilnych źródeł zasilania mają bezpośrednie znaczenie dla konkurencyjności przedsiębiorstw produkcyjnych. Szczególnie istotne jest to w przypadku energochłonnych sektorów gospodarki.
Transformacja energetyczna jest konieczna, ale jej tempo i sposób przeprowadzania powinny uwzględniać realia gospodarcze oraz społeczne. Zmiany nie mogą prowadzić do przenoszenia produkcji poza Europę, utraty miejsc pracy ani pogarszania warunków zatrudnienia.
Z perspektywy pracowników kluczowe jest również odpowiednie przygotowanie do zmian: dostęp do szkoleń, możliwość zdobywania nowych kwalifikacji i realne zabezpieczenie osób, których stanowiska mogą zostać zlikwidowane w wyniku transformacji.
Sztuczna inteligencja i przyszłość pracy
Dużo uwagi poświęcono również automatyzacji oraz rozwojowi sztucznej inteligencji.
Nowe technologie coraz silniej wpływają na organizację pracy, procesy produkcyjne, zarządzanie przedsiębiorstwami i podejmowanie decyzji dotyczących pracowników. Automatyzacja może zwiększać wydajność i poprawiać bezpieczeństwo, ale jednocześnie zmienia zapotrzebowanie na określone kompetencje i stanowiska.
Ważnym punktem odniesienia był europejski AI Act, czyli regulacja dotycząca sztucznej inteligencji. Związkowa perspektywa obejmuje nie tylko kwestie technologiczne, ale również przejrzystość działania systemów, ochronę praw pracowników i kontrolę nad sposobem wykorzystywania AI w miejscu pracy.
Rozwój technologii powinien odbywać się z poszanowaniem praw pracowniczych. Pracownicy i ich przedstawiciele powinni mieć możliwość uczestniczenia w rozmowach o wdrażaniu nowych rozwiązań, szczególnie gdy wpływają one na ocenę pracy, monitorowanie, organizację obowiązków lub bezpieczeństwo zatrudnienia.
Gospodarka platformowa i nowe formy zatrudnienia
W prezentacji poruszono także zagadnienia związane z gospodarką platformową i unijną dyrektywą dotyczącą pracy za pośrednictwem platform.
Rozwój platform cyfrowych zmienia tradycyjne modele świadczenia pracy i stawia nowe wyzwania przed systemami ochrony pracowników. Szczególne znaczenie mają kwestie ustalania statusu zatrudnienia, odpowiedzialności podmiotów organizujących pracę oraz przejrzystości algorytmicznego zarządzania.
Nowe regulacje europejskie mają znaczenie dla ograniczania niepewności zatrudnienia i poprawy ochrony osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform. To również przykład tego, jak zmiany technologiczne wymagają dostosowania prawa pracy i działań organizacji związkowych.
Współpraca związkowa ponad granicami
Udział w Saalfelder Sommerschule był nie tylko możliwością przedstawienia polskiej perspektywy, ale również okazją do poznania doświadczeń organizacji związkowych z innych państw.
Problemy związane z restrukturyzacją przemysłu, transformacją energetyczną, automatyzacją i zmianami form zatrudnienia nie kończą się na granicach poszczególnych krajów. W wielu przypadkach mają charakter europejski i wymagają współpracy organizacji pracowniczych.
Wymiana doświadczeń pozwala lepiej rozumieć różnice między krajowymi systemami prawa pracy, ale również dostrzegać wspólne wyzwania i szukać rozwiązań, które mogą służyć pracownikom w całej Europie.
Podziękowania
Udział przedstawiciela KEON w szkoleniu został w całości sfinansowany ze środków niemieckiego związku zawodowego ver.di. Organizacja pokryła wszystkie koszty związane z uczestnictwem, w tym transport, zakwaterowanie i wyżywienie.
Dziękujemy ver.di za zaproszenie, wsparcie finansowe i organizacyjne oraz możliwość uczestnictwa w międzynarodowej inicjatywie służącej rozwojowi współpracy związkowej.
Saalfelder Sommerschule 2026 była okazją do zaprezentowania polskiej perspektywy, wymiany doświadczeń i wspólnej rozmowy o tym, jak powinien wyglądać rynek pracy i europejski przemysł przyszłości – z uwzględnieniem praw, bezpieczeństwa i interesów pracowników.
